TIỂU DẦM LÀ GÌ ?
Tiểu dầm ( đái dầm ) được định nghĩa như là tiểu không kiểm soát trong giấc ngủ. Ở trẻ em, bàng quang là một cơ quan có tính tự động hoặc phản xạ. Đi tiểu qua ngày và đêm thường xảy ra một cách tự nhiên giữa các lứa tuổi 2-5 khi bàng quang bị căng đầy. Đái dầm xảy ra trong khoảng 12-15% dưới 6 tuổi, 5% dưới 10 tuổi và thường hết sau tuổi 15. Tuy nhiên có khoảng 1% trẻ em sẽ có đái dầm sau tuối 15 và một ít cả ở người trưởng thành.

Bình thường sự kiểm soát đi tiểu phụ thuộc vào cả hai hệ thống thần kinh trung ương và trưởng thành sinh lý bàng quang. Đặc biệt, thần kinh trung ương tác động trên sự chịu đựng, phản xạ hay không phản xạ và ức chế bàng quang. Thần kinh trung ương sản xuất nội tiết tố (hormone) chống lợi tiểu (ADH) cũng làm giảm số lượng tuyệt đối của nước tiểu được sản xuất qua đêm, tạo điều kiện lưu trữ nước tiểu. Vì vậy, đái dầm ban đêm thường được cho là do cho sự chậm trưởng thành sinh lý bình thường của thần kinh trung ương hoặc bàng quang làm rối loạn kiểm soát đi tiểu. Đái dầm tái phát khi có sự xuất hiện trở lại sau 6 tháng hết hoàn toàn. Ngoài ra, đái dầm liên quan đến nhiễm trùng tiểu sẽ gây ra biểu hiện sinh lý bệnh nghiêm trọng hơn. Một số các căn nguyên được nghĩ đến như giấc ngủ sâu bất thường, sốc tâm lý xã hội, hoặc dị ứng. Nguyên nhân di truyền gia đình. Trẻ em có cha hoặc mẹ có tiểu dầm thì khả năng xảy ra khoảng 44%, cả 2 cha mẹ là 77%. 



KHÁM VÀ ĐÁNH GIÁ CHẨN ĐOÁN TIỂU DẦM THẾ NÀO ?
Đánh giá của đái dầm thường bao gồm hỏi tiền sử kỹ lưỡng cũng như khám sức khỏe tổng quát và xét nghiệm nước tiểu, tiền sử gia đình.  
Cần khám kỹ về lâm sàng, siêu âm đánh giá bộ niệu, xét nghiệm nước tiểu, đánh giá tâm sinh lý, sự phát triển thể chất để tìm nguyên nhân thực thể nếu có.

VẤN ĐỀ ĐIỀU TRỊ TIỂU DẦM THẾ NÀO ?
Khi có nguyên nhân thực thể như nhiễm trùng tiểu, bất thường bẩm sinh bộ niệu thì cần phải đều trị tùy theo nguyên nhân.

Nếu không tìm thấy nguyên nhân thực thể thì cần phải đánh giá thật kỹ về hành vi, sinh hoạt ban ngày, giấc ngủ, môi trường xung quanh để có sự tư vấn và điều chỉnh thích hợp. Điều quan trọng là cha mẹ phải hiểu được con cái, hiểu được đái dầm là “ việc ngoài ý muốn ” của bé, tránh la rầy quá đáng đối với bé, thay vào đó là giải thích, động viên bé, tập cho bé đi tiểu trước khi ngủ và đánh thức bé đi tiểu trước những giờ bé tiểu dầm trước đây. Cần phải tránh hù dọa bé, hù dọa sẽ gây chấn thương tâm lý và phát triển tâm sinh lý của bé sau này.

Nếu tất cả các biện pháp trên thất bại thì dùng thuốc đều trị sẽ được thực hiện, nhưng cũng không chắc chắn đáp ứng 100 %. Thuốc Tofranil là một thuốc uống có thể được sử dụng trong các buổi tối để thư giãn bàng quang và giúp giữ cho nước tiểu và đái dầm giảm. thuốc được sử dụng khoảng 6 tuần để xem có hiệu lực hay không. Nếu nó có hiệu quả, chúng ta sẽ tiếp tục một lần nữa trong khoảng 6 tháng và sau đó đánh giá lại và sử dụng cho phù hợp. Nếu không hiệu quả, chúng ta sẽ tăng liều lượng. Nếu dùng liều cao mà vẫn không hiệu quả thì chúng ta sẽ phải xem xét điều trị thay thế khác như sử dụng thuốc dạng xịt mũi. 

Thành công điều trị đái dầm ban đêm chính là một quá trình rất phấn khởi cho các em, gia đình và bác sĩ. Nó cải thiện lòng tự trọng và sự tự tin cho phép xã hội hóa ngày càng tăng và trở lại hoạt động ở trẻ em thường xuyên. 

Tóm lại, thành công quản lý của đái dầm ban đêm chính liên quan đến chẩn đoán chính xác, điều trị thành công, và cuối cùng an tâm và kiên nhẫn. Ngày đêm đái dầm, đái dầm hoặc đái dầm thứ cấp liên quan đến nhiễm trùng đường niệu hoặc chứng thần kinh là triệu chứng học khác tiếp tục đánh giá. 

Bs Trương Hiếu Nghĩa