Nám da là gì?

Nám da là một tình trạng mà trong đó các khu vực của da trở nên sẫm màu hơn vùng da xung quanh. Các bác sĩ gọi tăng sắc tố này. Nó thường xảy ra trên mặt, đặc biệt là trán, má và phía trên môi trên và có thể cả hai bên của khuôn mặt dạng gần như giống hệt nhau. Các vết nám da có thể có các gam màu từ nâu đến nâu sẫm. 

Nám da xảy ra ở phụ nữ nhiều hơn nam giới, và thường được kết hợp với những thay đổi nội tiết tố. Đó là lý do tại sao nám da phát triển thường trong khi mang thai, hoặc khi sử dụng liệu pháp thay thế hormone (HRT) hoặc uống thuốc tránh thai. Nám da khi mang thai là tương đối phổ biến. Đôi khi nó được gọi là "mặt nạ của thai kỳ" hoặc "chloasma." Nám da này thường kéo dài cho đến khi thai nghén kết thúc và vài tháng sau khi sinh.

Yếu tố quan trọng nhất trong sự phát triển của hắc tố là tiếp xúc với ánh sáng mặt trời. Sử dụng các loại thuốc có làm cho bạn nhạy cảm với ánh nắng mặt trời (photosensitizing) có thể làm tăng nguy cơ phát triển nám. Nó có thể bao gồm một số mỹ phẩm và các loại thuốc dùng để điều trị ung thư buồng trứng hoặc tuyến giáp. Bảo vệ khỏi ánh nắng mặt trời là một phần cần thiết của điều trị nám. Ví dụ, phụ nữ có thai hoặc những người dùng thuốc hormone và bảo vệ tránh ánh nắng mặt trời sẹ hạn chế phát triển nám.

Triệu chứng

Các vết nám của da xuất hiện trên trán, thái dương, má hoặc phía trên môi trên. Các phần da sậm sẽ không bị sưng đau.

Chẩn đoán

Bác sĩ sẽ chẩn đoán nám chỉ đơn giản bằng cách nhìn vào làn da của bạn. Tiền sữ bệnh và sữ dụng thuốc cũng như mỹ phẩm của bạn sẽ giúp xác định se xác định được các yếu tố có thể gây ra rối loạn.

Bác sĩ có thể sử dụng một đèn đặc biệt Wood phát ra ánh sáng cực để xem mẫu và chiều sâu của sự đổi màu da rõ ràng hơn.

Thời gian dự kiến

Nám da thường kéo dài cho đến khi kết thúc thời kỳ mang thai hoặc bạn ngưng dùng thuốc nội tiết tố và bảo vệ từ mặt trời. Nám da dần dần giảm âm trong nhiều tháng. Ở một số người, sự đổi màu không bao giờ hoàn toàn biến mất.

Phòng chống

Cách tốt nhất để ngăn ngừa nám là để hạn chế tiếp xúc da với ánh nắng. Nếu bạn đi ra ngoài trong ánh mặt trời, có những biện pháp phòng ngừa:

·         Mặc một chiếc mũ có vành để che và bảo vệ khuôn mặt của bạn.

·         Áp dụng kem chống nắng (như kẽm oxit hoặc titanium dioxide) đến các khu vực dễ bị tổn thương.

·         Sử dụng kem chống nắng để bảo vệ chống lại cả tia cực tím A và bức xạ tia cực tím B. Kem chống nắng phải có chỉ số chống nắng (SPF) ít nhất là 30.

·         Trong thời gain mang thai có thể sữ dụng serum vitamine C đế hạn chế sự xuất hiện và tạo melanine.

Điều trị

Đều trị cho nội tiết tố ổn định, các mảng tối của hắc tố thường là mờ dần. Phụ nữ phát triển nám do mang thai thì nám da thường mờ dần sau vài tháng sau khi sinh em bé. Phụ nữ dùng thuốc tránh thai hoặc liệu pháp thay thế hormone thường thấy các vết nám da mờ dần khi họ ngừng dùng thuốc.

Một vài tùy chọn có thể giúp mờ dần hoặc điều trị những đốm đen:

·         Hydroquinone là một loại kem ngăn chặn tạo sắc tố của da. Nó ngăn chặn các quá trình hóa học tự nhiên dẫn đến việc tạo ra melanin, chất làm sậm da.

·         Tretinoin là một loại vitamin A giúp tăng tốc độ đẩy các tế bào da chết bong ra và những tế bào mới tăng sinh. Điều này làm cho các vết nám mờ dần một cách nhanh chóng hơn.

·         Kem azelaic acid xuất hiện để làm việc bằng cách làm chậm hoặc ngăn chặn việc sản xuất sắc tố, các chất làm cho da sẫm hơn.

·         Mặt nạ hóa học là giải pháp chất lỏng áp dụng cho da để cung cấp một đốt hóa nhẹ, tương tự như bị cháy nắng. Theo thời gian, lớp vỏ bị đốt cháy đi, để lại tươi, da mới. Mặt nạ hóa học khác nhau về sức mạnh. Glycolic acid là một trong những nhẹ nhàng nhất, và do đó có nguy cơ gây sẹo hoặc sự đổi màu da

·         Liệu pháp ánh sáng xung cường độ cao ( IPL) sử dụng bước sóng ánh sáng nhất định để nhắm mục tiêu và loại bỏ các vùng sắc tố của da.

Cần khám chuyên khoa bác sĩ da liễu

Đi khám bác sĩ nếu bạn phát hiện bất kỳ sự đổi màu da mà không giải thích được. Mặc dù nám không cần điều trị, bác sĩ có thể phân biệt nám do rối loạn da hay các nguyên nhân bệnh tật khác có thể cần phải được điều trị.

Tiên lượng

Nhiều sự đổi màu sẽ mờ dần hoặc biến mất một khi kích thích tố ổn định và chống tốt với trong ánh mặt trời. Đối với những người bị nám da ảnh hưỡng đến thẫm mỹ thì điều trị có thể giúp cải thiện làm mờ các vết nám. Kết quả điều trị không thể hết 100 % nhưng cũng sẽ làm làn da đẹp hẵn ra khoảng > 80 %.

Bs Trương Hiếu Nghĩa