Ngứa da còn được gọi là ngứa khi có bất kỳ cảm giác khó chịu trên da làm cho bạn muốn gãi. Mặc dù trong nhiều trường hợp khu vực ngứa sẽ có va chạm, đỏ hoặc da thô nhưng nó cũng có thể xuất hiện trên nền da bình thường do có cảm giác ngứa ngáy. Có nhiều nguyên nhân có thể làm cho da bị ngứa, từ vô hại (như phát ban) đến gây hại (ví dụ như bệnh lý về thận, mật  hoặc bệnh vẩy nến). Nhiều biện pháp khắc phục tại nhà có thể làm giảm ngứa, nhưng cần phải tìm nguyên nhân để khắc phục từ gốc, mặc dù cũng rất khó khăn.

Nguyên nhân của ngứa da
1. Da Khô: Trong hầu hết các trường hợp khi da ngứa không liên quan đến những thay đổi đáng chú ý trong da (như phát ban), nó còn được gây ra bởi xơ hóa da hoặc da khô. Điều này thường là do các yếu tố môi trường như tắm quá thường xuyên, lạm dụng sưởi ấm trung tâm điều hòa không khí và thời tiết lạnh hoặc nóng đi kèm với  độ ẩm thấp.

2. Tổn thương da và phát ban: Có nhiều loại phát ban và tổn thương da liên quan có thể gây ngứa da và một số bệnh lý như da bản đồ, phát ban, thủy đậu, chí, ghẻ, bệnh vẩy nến và eczema (viêm da dị ứng), côn trùng cắn,…

3. Bệnh: Một số bệnh có thể gây ngứa da bao gồm: một số bệnh ung thư, các vấn đề về tuyến giáp, thiếu máu, suy thận, bệnh celiac và bệnh gan mật. 

4. Bệnh thần kinh: Một nguyên nhân khác của ngứa có thể là bệnh lý ảnh hưởng đến hệ thống thần kinh, bao gồm cả bệnh zona, dây thần kinh bị chèn ép, đái tháo đường và bệnh đa xơ cứng.

5. Phản ứng dị ứng và viêm da kích ứng: Người bị dị ứng có thể gây ngứa da. Nguyên nhân thường là di75 ứng thúc ăn, nhiệt độ, môi trường,…. Kích ứng da do xà phòng, hóa chất, sợi len và các vật liệu khác cũng có thể gây ngứa.

6. Thuốc: Ngứa lan rộng và phát ban cũng có thể là do tác dụng phụ của thuốc, thuốc giảm đau đặc biệt gây ngủ, thuốc kháng nấm và kháng sinh.

7. Thai: Một số phụ nữ sẽ bị ngứa da khi mang thai và điều này thường xuyên xảy ra nhất trên cánh tay, ngực, đùi và bụng. Những người bị tình trạng ngứa da (ví dụ: viêm da) cũng có thể trải nghiệm một xấu đi của các triệu chứng trong khi mang thai.

8. Mãn kinh: Mãn kinh là thời gian khi một người phụ nữ ngừng nhận được thời gian của mình do sự thay đổi trong mức độ hormone. Các bác sĩ tin rằng những thay đổi nội tiết tố (chẳng hạn như mức độ estrogen) là một nguyên nhân gây ra ngứa da.

Các triệu chứng của ngứa da

Triệu chứng
Ngứa da hoặc có thể xảy ra trong một khu vực nhỏ của cơ thể (chẳng hạn như một chân hay cánh tay) hoặc toàn bộ cơ thể. Ngừa da xãy ra trên các triệu chứng tổn thương da như phát ban, sẫn da, bóng nước, sần da, lichen da,… Ngứa có cường độ từ thấp đến cao và từ cấp tính đến lâu dài. Hãy nhớ rằng chà xát , gãy các khu vực này sẽ làm ngứa tăng lên.
Khi nào cần đi khám bác sĩ
Nếu ngứa không một trong những điều sau đây, bạn nên liên hệ với một bác sĩ da liễu hoặc bác sĩ gia đình của bạn:
Nó kéo dài hơn hai tuần mà không có cải thiện bằng cách sử dụng tự chăm sóc
Nó là vô cùng khó chịu và nghiêm trọng đến mức bạn không thể ngủ hoặc tham gia vào thói quen hàng ngày của bạn
Không có lời giải thích dễ dàng cho nó
Nó ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể của bạn
Nó bao gồm các triệu chứng khác như đỏ da, sốt, một sự thay đổi trong thói quen tiết niệu hoặc đường ruột, giảm cân hoặc cực kỳ mệt mỏi

Biện pháp khắc phục cho da ngứa

Điều trị y khoa
Điều trị tức thời. Bác sĩ có thể kê toa thuốc uống, chích hoặc thuốc nước và thuốc mỡ thoa tại chỗ và được điều trị ngắn hạn. 
Thuốc. Các loại kem corticosteroid được bôi tại chỗ để kiểm soát ngứa. Thông thường, bạn sẽ thoa vào các khu vực bị ngứa.
Điều trị  gốc nguyên nhân.  Điều trị các bệnh kết hợp với ngứa như bệnh lý gan mật, viêm đa dây thần kinh, bệnh lý thận,…
Liệu pháp ánh sáng. Liệu pháp chiếu ánh sáng, còn được gọi là quang trị liệu với các bước sóng cụ thể của ánh sáng tia cực tím hoặc ánh sang đỏ để kháng viêm và giãm ngứa.

Chăm sóc da và phòng ngứa. 
Kem dưỡng ẩm. Bạn nên áp dụng một loại kem dưỡng ẩm chất lượng cao cho  làn da một hoặc hai lần mỗi ngày, chắc chắn là phải tập trung vào những điểm với ngứa trầm trọng. 
Chống ngứa Lotion / Cream. Có không cần kê toa các loại kem hydrocortisone có thể làm giảm ngứa tạm thời. Bạn cũng có thể thử một kháng histamin đường uống là không có toa (như Benadryl) nếu ngứa của bạn nặng hơn.
Không gãi. Như đã đề cập trước đó, gãi sẽ làm cho da bị ngứa tồi tệ hơn. Nếu bạn không thể kiểm soát bản thân, bao gồm các khu vực bị ảnh hưởng, cắt móng tay và đeo găng tay.
Đấp khăn ướt, mát. Áp dụng làm mát mẻ da, gạc ướt có thể giúp giảm ngứa các khu vực ngứa. Điều này cũng sẽ ngăn cản bạn khỏi bị trầy xước.
Tắm mát. Một lựa chọn tuyệt vời là để có một bồn tắm mát và rắc một số bột yến mạch, trà xanh,…
Mặc quần áo thích hợp. Mặc quần áo làm bằng cotton mịn kết cấu sẽ cho phép bạn để tránh kích ứng hơn nữa của khu vực ngứa.
Xà phòng nhẹ. Hãy chọn loại xà phòng thích hợp làn da, đảm bảo  rửa sạch hoàn toàn làn da và sử dụng một loại kem dưỡng ẩm sau đó.
Chất tẩy rửa. Khi giặc khăn, drap giường hoặc quần áo của bạn, luôn luôn sử dụng một chất tẩy giặt nhẹ và vệ sinh chu kỳ máy giặc của bạn.
Tránh xa có chất kích thích. Nếu bạn biết một số chất gây ra phản ứng dị ứng hoặc kích ứng da, bạn nên tránh các. Các đối tượng phổ biến nhất bao gồm mỹ phẩm, sản phẩm làm sạch, nước hoa, đồ trang sức và niken.
Rễ Cam thảo .  rễ cam thảo là một phương thuốc tự nhiên cho ngứa bởi vì nó có một steroid sẽ làm giảm cảm giác ngứa ngáy. Hoặc lựa chọn sản phẩm chăm sóc da với nước sắc rễ cam thảo hoặc nước cốt trà xanh thấm lên gạc và đặp tại chỗ ngứa. 
Cấy Húng quế. Vì húng quế có chứa đinh hương có eugenol, nó có thể giúp giảm ngứa. Pha lá khô rau hung quế rối  sử dụng một miếng vải sạch để áp dịch này nó vào da của bạn. Húng tây và bạc hà sẽ làm dịu da và giãm ngứa. 
BS Trương Hiếu Nghĩa